Waterprojecten

Op de meeste plaatsen buiten de centra van de grote steden is er geen centrale watervoorziening. De bevolking is daar aangewezen op regenwater dat buiten het regenseizoen bijna nooit valt. Vrouwen halen het water dan voornamelijk uit riviertjes, waarvoor ze vaak kilometers moeten lopen. En als er wel regenwater is gevallen scheppen ze het soms uit een of andere kuil. Dat water is natuurlijk verre van schoon. Vooral als de zon er een tijdje op heeft staan branden, zit het vaak vol met ziektekiemen.

In sommige dorpen zijn met handkracht waterputten gegraven, soms tientallen meters diep. Afgezien van het feit dat dit graven best wel gevaarlijk is, is de kwaliteit van het water meestal niet veilig. Omdat dieper graven dan het grondwaterniveau erg moeilijk is, staat er bijna nooit voldoende water in zo’n put. Na het tappen van een paar emmertjes water moet er weer een hele tijd gewacht worden tot het niveau in de put weer voldoende is gestegen. Bovendien is het gewonnen water meestal erg troebel omdat het niet wordt gefilterd.

 

Er bestaan verschillende eenvoudige filtersystemen om het water te reinigen. SHIPO stimuleert het gebruik daarvan, maar lang niet alle gezinnen kunnen zo’n filter betalen. Het gevolg is dat meer dan de helft van de bevolking voort-durend aan diarree lijdt. Veel van de sterfgevallen zijn dan ook te wijten zijn aan het drinken van besmet water. Wereldwijd sterven elke dag 4900 kinderen onder de 5 jaar aan diarree. Dat zijn er elk jaar 1.800.000, evenveel als het inwonertal van Amsterdam, Rotterdam en Den Haag bij elkaar! Voor € 15,- heb je al zo’n filter. Voor ons is dat een schijntje, maar in Tanzania praat je wel over meer dan een weekloon! U kunt een gezin in Tanzania aan zo’n filter helpen door er hier  zelf eentje te kopen. Dat  kan via de website van connect international.

Redelijk veilig drinkwater is als grondwater op veel plaatsen in de bodem aanwezig. Om dat omhoog te krijgen moet er eerst een gat geboord worden. SHIPO heeft daar boorploegen voor opgeleid die, zonder gebruik te maken van dure boormachines, met de hand een gat kunnen boren naar het grondwater dat soms wel 60 tot 70 meter diep zit. De toekomstige gebruikers moeten daarbij helpen door het aanleveren van water en koemest om het boorgat te smeren. Ook bedienen zij de hefboom waarmee de boorbuis op en neer wordt bewogen. Onder aan de buis zit een zware klauw en als je op het diepste punt de buis telkens een kwartslag draait schraap je de bodem van het boorgat los. Het mestwater dat bij elke slag van boven uit de buis spuit neemt de losgemaakte grond mee naar boven. Telkens als er 1½ meter geboord is moet de boorbuis worden verlengd. Afhankelijk van de diepte kan het soms wel 2 weken duren voordat het bruikbare grondwater is bereikt. Als het boorgat klaar is wordt er een mantelbuis in neergelaten.

 

Bovenop komt een touwpomp die  door een plaatselijke sociale werkplaats wordt geleverd. Een touwpomp bestaat uit een touw zonder eind, waaraan om de 50 cm. kleine rubber schijfjes zijn bevestigd. Die schijfjes passen precies in een dunne plastic buis die in de mantelbuis zit, en door boven aan een wiel te draaien komen ze als zuigertjes naar de oppervlakte. De rubbertjes nemen daarbij het grondwater mee omhoog. De pomp kan wel 10 gezinnen van water voorzien. Om het ownership te realiseren moeten de gebruikers een beperkt deel van de kosten zelf betalen. Voor de rest zijn externe financiers nodig. Het gaat daarbij om een bedrag van circa € 3 à 400,- per pomp. Omdat de pomp met de hand wordt bediend is er geen elektriciteit of brandstof nodig.

Er kan ook in de drinkwaterbehoefte worden voorzien door grotere installaties. Die werken dan meestal voor hele dorpen, of zelfs meerdere dorpen tegelijk. Daar zijn vaak grote bedragen voor nodig die natuurlijk niet door de toekomstige gebruikers zelf zijn op te brengen. SHIPO heeft verschillende van die projecten gerealiseerd met geld van donors uit het westen, soms aangevuld met subsidies van de overheid of van organisaties zoals Wilde Ganzen. Zo’n project vergt een gedegen voorbereiding en wordt pas uitgevoerd als er volledige consensus is tussen de toekomstige gebruikers. Ook moeten er goede afspraken zijn gemaakt over het beheer en onderhoud van de installatie.

De gebruikers worden eigenaar van het project en zullen zelf het toekomstige onderhoud moeten regelen, uitvoeren en ook de kosten daarvan moeten dragen. Daarvoor wordt altijd een beheers-commissie opgericht met een voorzitter en een penningmeester uit de gemeenschap. Ook leidt SHIPO bij elke project een technicus op die zelf kleine mankementen moet kunnen verhelpen. Er zijn twee systemen die zonder externe energie kunnen werken: Zwaartekrachtsystemen, waar helemaal geen energie voor nodig is, en een systeem met Hydrampompen, waar de energie geleverd wordt door het water zelf.

Bij een zwaartekrachtsysteem wordt een bron gebruikt die hoger ligt dan de plek waar het water naar toe moet. Het water wordt via pijpleidingen, die vaak vele (tientallen) kilometers lang zijn, naar de dorpen geleid. De bron is meestal een riviertje of waterloop waar een stenen dam in wordt gebouwd om het water op te vangen. In de dorpen worden om de 4 à 500 meter tappunten aangelegd waar de gebruikers het water op kunnen halen. Meestal wordt er ook een groot reservoir gebouwd om een buffervoorraad in op te kunnen slaan. Aan de installatie kan weinig kapot gaan. Reparaties aan kranen worden door de eigen technicus uitgevoerd en door de penningmeester betaald.

Bij systemen met hydrampompen wordt ook water van een hooggelegen plek gebruikt. Dit water wordt door een pijpleiding, met flink hoogteverschil, naar de lager opgestelde pomp gevoerd. Door de grote kracht waarmee het daar aankomt, wordt de pomp in werking gesteld en kan zij een flink deel van het water opvoeren naar een plek die een stuk hoger ligt dan de oorspronkelijke bron! Daar wordt het opgeslagen in een grote stenen silo en van daar uit gaat het water via leidingen naar de tappunten bij de gebruikers. Door de bewegende delen in deze pomp kunnen er natuurlijk onderdelen kapot gaan en treedt er ook slijtage op. De onderhoudskosten, en dus ook de contributie die de gebruikers moeten opbrengen, zijn daardoor hoger dan bij een zwaartekrachtsysteem.

SHIPO is bezig met het ontwikkelen van een nieuw systeem voor waterwinning. In gebieden waar de bodemstructuur zo is, dat je er met  handboringen niet doorheen komt, zou je kunnen proberen om het regenwater, dat in het regenseizoen overvloedig valt, te bewaren voor de droge periode. Daarvoor zou je aan de daken  van een paar gebouwen (bijvoorbeeld een scholencomplex) dakgoten kunnen maken, die het regenwater naar een silo afvoeren waarin het voor langere tijd kan worden bewaard. Die silo moet wel erg groot zijn, want het gaat om erg veel water en een erg lange opslagtermijn.

Hieronder staan meer foto’s over onze waterprojecten in Tanzania:

 

 

Klik op de foto voor een vergroting en nadere beschrijving

 

Online Stempels
YouBeDo
Keer op keer
Dutch Design Office
PCC Alkmaar
ncdo
Kroon Olie
Wilde Ganzen
Rotary Clubs
Eriks
Genap