Verslag van onze zesde reis naar Njombe, Tanzania

Dinsdag 25 oktober

We reizen weer met Egypt Air, van wege de gunstige vliegtijden en relatief gunstige tarieven. Gerard brengt ons (Ans, Ton en Joke Cops) naar Schiphol, waar we Gree, schoonzus van Joke, en haar dochter Ursula ontmoeten. Omdat we onder andere de 2e fase van de Christiaan Stiemer School officieel gaan openen, gaat Joke natuurlijk mee, maar haar 2  familieleden willen dat ook graag meemaken, vandaar ons omvangrijke gezelschap.

Het vertrek van 16:00 uur werd een paar uur later, vanwege een of ander mankement in het toestel, maar gelukkig kwamen we nog net op tijd in Caïro aan om onze aansluiting naar Dar es Salaam te halen.

Woensdag 26 oktober.

In alle vroegte arriveerden we in Dar waar we redelijk snel onze visa, à raison van $ 50,  voor elkaar hadden en gelukkig kwamen ook onze 7(!) koffers allemaal keurig van de bagageband afrollen.

Onderweg hadden we Frank al aan de telefoon gehad, zodat die direct onze 3 medereizigers naar het hotel kon brengen. Het was inmiddels 07:00 uur en dus volop spits in deze miljoenenstad, waardoor het bijna 2 uur duurde voor hij terug was om ons beiden op te halen. Inmiddels hadden we wel euro’s en dollars in kunnen wisselen voor Tanzaniaanse shillings en zeer tot onze verbazing werkte de pinautomaat deze keer, zodat we ook nog een flink pakket van die vieze muntbiljetjes uit de vliegveldmuur konden halen.

Voordat Frank ons echter naar het Golden Tulip hotel bracht had Ton nog wel een boodschappenlijstje af te werken: eerst moesten natuurlijk bustickets gehaald worden: we kozen voor Sumry, een goede maatschappij met een Royal Class bus, waarvoor we na enig geharrewar Tsh 30.000 pp betaalden. Dat lijkt heel wat, maar het is slechts € 15,- voor een rit van meer dan 700 km! Vervolgens langs de stafkaartenwinkel om kaarten van Amani en Malombwe te bemachtigen. Laatstgenoemde was snel voorhanden, maar de man die over Amani ging was pas morgen weer beschikbaar! Na indringend overleg konden we gelukkig ook over een uurtje of 3 terecht. Dus eerst maar even Ton zijn  laatste boodschap: informatie zien te krijgen bij US-Aid over een solar panel project in Miva. Die NGO bleek gevestigd in de Amerikaanse ambassade, waar je natuurlijk niet zo maar even onaangekondigd naar binnen kon. Eén van de drie gewapende bewakers begeleidde ons uiteindelijk naar het wachtlokaal waar we aan 4 andere bewakers ons probleem uit de doeken deden. Na uitgebreid onderling overleg werd begonnen met het telefonisch zoeken naar iemand binnen de ambassade die over solar panel projecten ging. Dat bleek een zekere David Dnyange te zijn maar die was helaas niet aanwezig. Tenslotte was zijn secretaresse bereid om zijn e-mail adres te geven, zodat we hem later vanuit Njombe per mail kunnen benaderen.

Daarna werden we bij het hotel afgezet, waar onze medereizigers zich inmiddels riant hadden geïnstalleerd onder de palmen bij het zwembad pal aan de rand van de Atlantische oceaan. We voegden ons er snel bij, namen een lunch op het terras en ’s avonds een diner bij kaarslicht met uitzicht over de zee en de lichtjes van Slibway aan de overkant van de baai: heerlijk zo’n (halve) rustdag tussendoor.

Donderdag 27 oktober.

Om 04:00 ging de wekker! En een half uurtje later zaten we aan het primitieve ontbijt, klaargemaakt door haastig gewekt personeel. Om 5 uur was Frank er, met een extra taxidriver, om ons naar het busstation Ubungo te brengen. Het was daar natuurlijk weer het bekende gekrioel, onderhandelen met kruiers over het tarief om alle koffers van de taxi naar de bus te krijgen en intussen zorgen dat je niets van je handbagage kwijtraakte. Hier bewijst Frank weer zijn waarde. Hij slaagde erin om terug te rennen naar de ingang van het busstation en daar onze reisgenoten op te vangen en ook die zonder kleerscheuren naar de bus te brengen! Na het gebruikelijke dringen tussen de honderden bussen onderling, vertrokken we ongeveer 3 kwartier over tijd naar Njombe. De bus deed haar naam eer aan: gewoon 2 stoelen naast elkaar aan weerszijden van het middenpad. Airco die af en toe ook werkte, veiligheidsgordels die we aanvankelijk bij het vertrek ook echt om moesten doen, en een pittige motor die het de chauffeur mogelijk maakte om eindeloos veel andere bussen in te halen. Ongeveer 10 uur na vertrek arriveerden we veilig in Njombe waar Rik klaar stond om ons naar het ARM hotel te brengen. De pick-up van SHIPO was te klein voor alle bagage en ons vijven, dus er werd ook een taxi ingeschakeld.

Na het installeren bij ARM en het diner een glaasje wijn gehaald bij Rik en Dinie, de laatste nieuwtjes uitgewisseld en Joke, Gree en Ursula daar voorgesteld.

Het gebouw schuin tegenover hun huis blijkt eindelijk klaar te zijn gekomen. Tijdens mijn eerste reis in 2005 werd daar al aan gewerkt, maar dat bouwtempo is hier heel normaal. Er wordt gebouwd tot het geld op is en men gaat later pas verder; hypotheek kennen ze hier niet.

Het blijkt inderdaad een hotel te zijn geworden, ziet er heel mooi uit en zal een dezer dagen worden geopend.

Vrijdag 28 oktober.

Lekker uitgeslapen want we mochten ons van Dinie niet voor 10 uur bij SHIPO vertonen. Daar was niet echt veel veranderd. We werden natuurlijk weer Afrikaans hartelijk ontvangen en gebruikten de eerste dag om onze medereizigers rond te leiden door het kantoor en er omheen.

Met Dinie mijn planning doorgenomen en geactualiseerd. Uiteraard moet er heel wat worden aangepast en doorgesproken over de laatste ontwikkelingen bij Malombwe en Mundindi. Op beide projecten blijken problemen te zijn: bij de Christaan Stiemerschool is de kleuterschool niet klaar voor de officiële overdracht en in Mundindi kan alleen de eerste slaapvleugel worden opgeleverd; van de tweede is alleen de fundering uitgegraven en is het wachten op toestemming van het ministerie in Dar es Salaam omdat ons ontwerp niet aan de standaard voorschriften zou voldoen. Maar Vincent denkt dat we, als we samen gaan onderhandelen bij de Education Officer in Ludewa, waarschijnlijk toch wel verder mogen bouwen.

’s Middags naar een telefonisch gemaakte afspraak bij father Chaula. We dachten ons aangepast te hebben aan het Afrikaanse gebruik en kwamen dus een kwartiertje te laat, maar Chaula had zich waarschijnlijk aan de Nederlandse gewoonte aangepast en was dus al weer weg! Er zat wel een mevrouw in zijn kantoor waar we even mee hebben gepraat. Toen zij hoorde dat wij connectie hadden met SHIPO en Oygen Malongo daar kenden, maakte zij zich bekend als miss Mwalongo en viel ons spontaan in de armen! Ik vroeg hoe het ging met de zeven weeskinderen die zij naast haar zeven eigen kinderen in huis heeft. Het aantal weeskinderen bleek inmiddels uitgegroeid naar negen!

Met mister Kasanga afspraken gemaakt om daar morgen een bezoek te brengen aan het naaimachine-project en met Imani naar Viziwi, waar we af konden spreken voor a.s. maandag.

Zaterdag 29 oktober.

Na het ontbijt de planning en dit verslag bijgewerkt, lekker buiten onder de luifel. Het weer is hier prima; begin oktober was er een korte (extra) regenperiode:  het echte regenseizoen hoort pas eind november te beginnen.

’s Middags weer naar Nazareth om afspraken te maken met mr. Kasanga over de gastlessen die Ans en Joke gaan geven in de naaiklassen. Dat bleek lastig in te passen in ons programma omdat de meisjes de hele volgende week examen hebben. Alleen de week daarna is er nog school en daarna begint hun grote vakantie! Misschien is er mogelijkheid om 1 of 2 dagen te assisteren als we terug zijn van de handover in Mundindi.

Fr. Chaula gaf natuurlijk ook “even” acte de presence en stond er op dat we met hem en het docententeam een rondleiding over de missiepost volgden. Hij zelf was net klaar met een flinke klus: hij had 5 stellen met elkaar in de echt verbonden, terwijl enkelen daarvan eerst nog even wilden biechten en/of gedoopt moesten worden!

Bij de naaischool stonden de 49 leerlingen ons, keurig in het gelid, op te wachten om ons toe te zingen. Toen wij vroegen of ze de kleding die zij droegen zelf gemaakt hadden, werden de betreffende meisjes apart gezet en konden we onze bewondering uitspreken. Joke zou ook wel graag zo’n mooie Afrikaanse jurk willen hebben en er kwamen dus onmiddellijk twee meisje met centimeter, pen en papier om haar maten te nemen! En vervolgens werd ook Ans van boven tot onder opgemeten!

Nazareth heeft ook 15 leerlingen die de schoenmakersopleiding volgen. Die waren echter niet aanwezig, dus een paar schoenen voor de mzungu’s zit er helaas niet in!

Zondag 30 oktober.

Na het ontbijt gingen de vrouwen nog maar eens naar het stadscentrum en kon ik zelf buiten onder de luifel wat werken aan de laptop. Het zonnepaneel dat ik mee heb genomen voor Malombwe kwam goed van pas toen de accu van de laptop leeg was net op het moment dat de netstroom hier weer eens was uitgevallen: het blijkt heel goed te werken.

’s Middags bij Dinie haar 50e verjaardag gevierd en daar net zo lang blijven plakken tot Walter Mgina en Henk Holtslag arriveerden. Zij zijn aan het werk in Morogoro, ongeveer 550 km. oostwaarts, en komen hier even langs om een bezoekje aan de smederij Kisangani te brengen. Lekker bijgepraat en daarna in ons hotel een laat diner genoten.

Maandag 31 oktober.

Een kantoordag vandaag. De dames brachten een bezoek aan Viziwi en na de Afrikaanse plichtplegingen aldaar wipte Ton ook even aan om wat videomateriaal op te nemen. We werden in een aantal klassen rondgeleid en overal heerste een weldadige rust. De doofstomme kinderen communiceren met elkaar en met de docenten in gebarentaal waar wij heel weinig van “verstaan” , hoewel een aantal gebaren wel logisch en begrijpelijk is. Ursula had heel wat cadeautjes mee, die erg in de smaak vielen, vooral de armbandjes met knipperlichtjes deden het goed. In één van de laatste klassen had zij er helaas onvoldoende om er iedereen eentje om te doen, dus verzonnen we een prijsvraag: wie de leeftijd van Ton raadde was winnaar. De schattingen liepen uiteen van 30 (!)  tot 90 (!) maar het meisje dat mij op 70 taxeerde was er het dichtste bij en won dus. De rest van de dag op kantoor gewerkt.

In de naaiklas van miss Agnes bleken 2 breimachines van ons te staan die incompleet waren, dan wel voorzien van foutieve sleden, dus dat moet a.s. donderdag nog even bij SHIPO worden uitgezocht, en anders kan Ineke Funke aan de hand van de foto’s van Ans misschien helderheid verschaffen. Er stonden ook heel wat naaimachines van “ons” die ook goed werden gebruikt. Er werd ook mee geborduurd en we hebben een kunstwerkje bij de meisjes besteld.

Dinsdag 1 november.

Vandaag met 2 auto’s naar Malombwe voor de handover van de 2e fase van de Primary school Christiaan Stiemer. Het 3e schoolblok en de 2 leraarswoningen worden overgedragen aan de dorpsgemeenschap. Die wordt daarmee officieel eigenaar van de gebouwen en krijgt ook de zorgplicht over het onderhoud.

De inwoners van Malombwe, de leraren, de leerlingen en hun ouders hebben er een geweldig feest van gemaakt. Er werd gezongen, traditioneel gedanst en helaas ook gesproken. Hoe hoger een Tanzaniaanse spreker in de hiërarchie is geplaatst hoe langer hij of zij spreekt. We hadden te doen met de bijna 200 kinderen die dit moesten aanhoren in de brandende zon, zittend op de grond met af en toe een zandstorm over zich heen. Voor de genodigden, de bouwers en andere belangrijke figuren was er een “podium” opgetrokken van riet en afgedekt met aan elkaar geplakte cementzakken. Zo te zien is er heel wat cement gebruikt! De rest van de dorpelingen zat of stond ook in de volle zon om dit alles aan te horen. Als een van ons Mzungus (Europeanen) iets te berde bracht werd dat door Eliudi vertaald in het Kiswahili. Natuurlijk werd mama Joke uitgebreid in het zonnetje gezet en overladen met geschenken, al dan niet door de mensen zelf gemaakt. Ook een oude man, John Ngomba, werd behoorlijk gefêteerd omdat hij de bouwgrond voor de school aan het dorp heeft geschonken.

Na de festiviteiten werden de leerlingen nog verblijd met allerlei speeltjes die Ursula, Gree en Joke mee hadden gebracht. We kregen een forse lunch van kip, eieren en rijst door een paar moeders en leerlingen in de openluchtkeuken (een met riet afgeschermd stukje terrein voorzien van drie stookplaatsen op de grond. Op een paar grote keien staan de ketels waaronder houtvuurtjes worden gestookt.

Na technische inspectie van de gebouwen, waar best wel het een en ander op viel aan te merken, terug naar Njombe en even langs een zonnepaneelinstallatiebedrijf. De ondernemer was niet thuis, maar zal zich morgen om 8 uur op het SHIPO kantoor melden met een offerte.

Jammer dat Joke in de loop van alle festiviteiten in Malombwe steeds beroerder werd en we haar, terug in Njombe, als een ziek vogeltje in bed moesten stoppen.

Woensdag 2 november.

Mr. Kinyunyu was keurig op tijd met 2 offertes. We hebben opdracht gegeven voor de installatie van een zonnepaneel van 100 W, 12v, compleet met accu, 8 tl armaturen in 2 klaslokalen, eentje in het kantoor van de directeur een eentje buiten. De installatie wordt morgen (!) aangelegd in Malombwe en vrijdag opgeleverd aan Chris. Indien alles werkt betalen we uit het budget van Malombwe Tsh. 1.381.000 en kan op de Christiaan Stiemer School ook ‘s avonds les worden gegeven.

Vervolgens met Joke, die weer aardig is opgeknapt, onze reisgenoten Gree en Ursula op de bus naar Dar gezet. Ze hebben enorm genoten en zullen in Ubungo door Frank worden opgepikt en naar de luchthaven worden gebracht.

Om 7:30 ging Ans met Dinie naar Ihalula. Onderweg werden in Njombe mrs Sikuya (docent) en mr. Damaz (coördinator van het teacher resource centre) nog opgehaald.

In Ihalula is Dinie met een leer / speel project voor kleuters bezig. De kindertjes huizen in een ontzettend slecht en oud gedeelte van de primary school. Het gebouw ziet er zelfs gevaarlijk uit. Ze worden begeleid door een meisje uit het dorp dat geen opleiding voor kleuterleidster heeft gekregen. Ze heeft alleen een 3-daagse cursus bij SHIPO gevolgd. Het klasje van 21 peuters was verdeeld in 3 groepjes. Elk groepje zat bij elkaar op een kleed op de grond en werkte met het speel- en leermateriaal dat Dinie bij SHIPO heeft ontwikkeld en daar ook is gemaakt. Vandaag werd er geteld en gerekend.

Na afloop een evaluatie met het juffie. Ze kreeg nog wat tips en  werd gestimuleerd om door te gaan.

Vervolgens ging de reis naar de primary school van Nole. Ook daar dezelfde situatie, hoewel het leslokaal er iets beter uitzag. De juf was erg jong en heel verlegen. Het aantal kinderen was maar klein (12) en er werd in 2 groepjes gewerkt. Zo te zien hebben de peuters er wel veel plezier in. Ook hier een evaluatie en in januari gaat Dinie er opnieuw heen om te zien hoe het gaat.

Donderdag 3 november.

Ans en Joke maakten zich verdienstelijk om een deel van de 10.000 kleine plankjes te schilderen. Dinie heeft die nodig om haar peuter-leer-project uit te breiden. Ze heeft een paar kunstschilders aangetrokken die er legpuzzeltjes, memoryfiguurtjes, letters en cijfers op schilderen. Daarnaast is Joke nog steeds doende om contacten met een uitgebreid thuisfront te leggen. Met de 2 GSM toestellen die ze mee heeft lukt het niet, met het toestel dat ze van Ton heeft geleend ook onvoldoende en met één van de laptops die we uit Nederland  hebben wil het ook niet erg lukken. Pas toen Ans hielp door de e-mails in kleinere groepjes te verzenden was er succes.

Ton maakte een ontwerp voor een regenwateropslagsilo. Die gaan we volgende week in een workshop voor de metselaars bouwen, als alles lukt.

Na de middag met Dinie naar Uwemba, een dorp op ongeveer 25 km. Ten zuidwesten van Njombe. Een enthousiaste schoenmaker heeft daar een vakschooltje opgericht waar hij jongens opleidt tot leerbewerker. Twee van hen waren net terug van een vak examen en lieten heel bedeesd, maar wel trots hun examenwerkstuk zien: een paar, helemaal met de hand gemaakte leren werkschoenen, echt heel mooi. Na een opleiding van 3 jaar doen ze eindexamen en kunnen eventueel zelf een bedrijfje beginnen.

De schoenmaker had een paar grote bedrijfsnaaimachines staan: twee uit Duitsland die niet werkten en eentje van Karibu-Tanzania, die prima functioneerde en waarmee hij het zware naaiwerk aan tuigen en andere ruiteraccessoires maakte. Van alles uitgebreide foto’s gemaakt: misschien kan Rients aan de hand daarvan nog een idee aanreiken om die Duitse apparaten aan de gang te krijgen?

Vrijdag 4 november.

Vandaag kantoordag. Twee sjouwers zijn begonnen met het grondwerk voor het watersiloproject, Ans en Joke doen schilderwerk aan de plankjes en gaan verder met het bekleden van kussens voor de zitbanken in de hal. Tijdens onze vorige reis had Ans al één van de bankjes klaar gekregen, nu moeten er nog twee. Het is jammer dat een deel van de stof die Ans er vorig jaar voor heeft gekocht, op onverklaarbare wijze spoorloos is verdwenen. We denken dat we vandaag of morgen iemand tegen komen in een mooie Afrikaanse jurk die sprekend op de SHIPO bank lijkt.

Imani heeft één van de meegebrachte laptops geschikt gemaakt voor overdracht aan de school in Amani. De andere (van Hetty) gaat hij ook nog opnieuw formatteren en mogelijk kan die worden ingezet op het SHIPO kantoor, waar een groot gebrek is aan goed functionerende PC’s.

Chris heeft de solar panel installatie in Malombwe gecontroleerd: alles werkt en de leraren gaan nu in de avonduren belangeloos les geven aan ouders die nog niet kunnen lezen en schrijven! Kinyunyu is met zijn factuur gekomen en we hebben hem (via SHIPO) betaald.

’s Avonds Rik en Dinie getrakteerd op een etentje in het nieuw Dosmeza hotel aan de overkant. We zijn de maaltijden van ons ARM hotel langzamerhand spuugzat. Nooit eens een lekkere warme hap, vettige patates, geen voorafje, geen toetje, harde stoelen en lange wachttijden. Bij Dosmeza bleek het wel iets beter te zijn: we hadden 3 prima pizza’s, maar de vis voor Dinie en Joke was niet warm. Wel een lekker wijntje erbij en voor Rik en Ton  twee grote biertjes (om de wachttijd van ruim 2 uur door te komen)

Zaterdag 5 november.

Een extra kantoordag. Er moet nogal wat voorbereid worden voor ons bezoek aan Mundindi, volgende week. En ook moeten de 2 grondwerkers, die vandaag hun werk af zouden maken, begeleid worden. Helaas lukt dat niet want aan het eind van de dag breekt er een echte Afrikaanse bui los: binnen een paar uur valt er een ongelooflijke hoeveelheid water, begeleid door een hevig onweer in de verte, waardoor meerdere keren de stroom uitvalt en Joke en Ans hun werk aan de kussens af en toe moeten onderbreken.

Zondag 6 november.

Toch maar weer naar kantoor: de grondwerkers maken hun werk af, Ton bereidt het bezoek aan Mundindi voor en Ans en Joke gaan verder met de kussens.

Bij Rik en Dinie heel lekker gegeten en op tijd naar bed.

Maandag 7 november.

Wekker 05:30, ontbijt 06:15, taxi (Vincent!) 06:45 voor een lange reis naar Ludewa, de hoofdstad van Ludewa region. Na 5 km asfaltweg nog ongeveer 170 km over zandwegen, een aanslag op onze ruggen. We gaan naar de District Executive Director mr. Emmanuel S. Mlelwa (de hoogste baas van het district) omdat de Technical Officer weigerde de bouwvergunning af te geven voor de dormitory van de Mundindi Secondary School omdat het ontwerp afwijkt van de standaard in Tanzania. Vincent kent gelukkig zijn plaatsvervangster MHE Monica A. Mchilo, Diwani / kata ya Ludewa, S.L.P 19, Ludewa, Iringa, simu 076 3637589,  en heeft via haar geregeld dat hij ons ontvangt. We leggen hem de situatie uit en hij geeft ons een brief mee waarin hij opdraagt ons niets meer in de weg te leggen bij de bouw. We hoeven nu dus niet meer te wachten op toestemming van het ministerie van onderwijs in Dar es Salaam. Dat levert op zijn minst een jaar tijdwinst op! Wel probeert hij ons toezeggingen te ontfutselen om ook de bouw van een laboratorium en een bibliotheek in Mundindi voor onze rekening te nemen. En bij het vertrek heeft ook zijn assistente nog een wens: financiële ondersteuning bij de bouw van een klaslokaal bij een primary school in Ludewa. Kortom: projecten genoeg in de pijplijn!

Met Vincent naar het restaurant van Ludewa voor de lunch en daarna had hij nog een klusje bij het politiebureau: op de boerderij van Walter zijn namelijk 120 koeien gestolen en daar moet de politie natuurlijk wel achteraan! Na de lunch (rijst en kip) weer langs het Education Office om de beloofde brief op te halen en 75 km over dezelfde “weg” terug richting Mundindi. Dit omdat er inmiddels een flinke wolkbreuk was losgebarsten en de shortcut naar Mundindi hoogstwaarschijnlijk onbegaanbaar  zou zijn.

Om 17:30 arriveerden we bij het “hotel” in Lugarawa waar Ans en Joke de kamers betrokken. Vincent en Ton gingen naar de Lugarawa Technical School om een afspraak te maken met father . . . . over een bezoek aan de school. De father bleek ondanks de afspraak niet aanwezig, maar het hoofd van de school kwam snel opdraven en het bleek mogelijk de school vandaag nog te bezoeken. Wij er heen en we konden wat video-opnamen maken in de naaiklas waar met onze naaimachines werd gewerkt, bij de opleiding werktuigbouw, de elektriciens opleiding, de timmerklas en de metselaarsgroep. Allen bleken zeer content met alle lesmiddelen en gereedschappen die uit de container van Karibu-Tanzania zijn gekomen.

Terug bij het hotel bleken Ans en Joke verre van te spreken over de kamers: ze waren niet schoon en stonken, het beddengoed was verre van fris, er was geen elektriciteit noch warm water en het toilet moest met de doucheslang worden doorgespoeld. In de kamers lekte het gelukkig alleen naast de bedden. Joke wilde het liefst naar een ander hotel op zoek maar we konden haar tenslotte toch overhalen deze Afrikaanse ongemakjes maar te accepteren. Na een supervlot geserveerd en heel acceptabel diner (chips met ei; een soort aardappelpannenkoek) doodmoe naar onze suites.

Dinsdag 8 november.

Naar Amani is maar een kleine 40 km, maar er zitten wel een paar heel slechte stukken tussen en onderweg moest ook her en der even gestopt worden om ergens weer een of ander gastenboek te tekenen bij een of andere chairman of executive officer. De stop bij de steenbakkerij was daarentegen natuurlijk wel heel nuttig voor het maken van video’s, interviews en foto’s. Er werden 3 grote stapels stenen gebakken voor de volgende gebouwen. Dat blijkt toch heel wat hout te kosten en dat zal ook wel een van de redenen zijn van de voortschrijdende ontbossing in Tanzania.

Maar uiteindelijk bij de Mundindi Secondary gearriveerd meteen een bouwinspectie gehouden. En dat was niet overbodig: er zijn helaas heel wat fouten en foutjes gemaakt. Het is kennelijk toch heel erg moeilijk om een tekening te lezen, dus daar gaan we iets aan doen. Het is gelukkig niet desastreus, maar voor hetzelfde geld kan het nog een stuk beter. Van het tweede gebouw is de fundering bijna klaar en we zijn net op tijd om daar een paar meetfouten uit te halen. Amos, de mason, komt a.s. donderdag toch naar de workshop bij SHIPO en dan geef ik hem een nieuwe tekening met aangepaste maatvoering.

Terwijl Vincent met Mtweve het rooster voor de festiviteiten doorneemt, dalen de mzungu’s af naar de hydro-installatie die op 1 km. van school in een riviertje is gebouwd. De installatie levert stroom aan een groot aantal accu’s die voor een uiterst spaarzame verlichting in enkele klaslokalen (en het huis van  Mtweve!) zorgen. Ze zouden graag geld hebben voor en zwaardere generator en dikkere kabels, maar helaas kunnen wij daar niet bij helpen.

Na de lunch bij de headmaster thuis, een Engelse les bijgewoond van Frank Siogopi in een 1e klas met ongeveer 70 leerlingen en daarvan uitgebreide video-opnamen gemaakt. Ook hebben we Mectidis, een van de leerlingen, naar huis gebracht en bij haar thuis wat opnamen gemaakt.

Terug in Lugarawa bleek daar inmiddels Oygen ook te zijn aangekomen. Hij gaat morgen samen met ons naar de hand over.

Woensdag 9 november.

Belangrijke dag voor de Mundindi Secondary School. Er is een uitgebreid programma, met een tijdschema waarover gisteren uitgebreid is onderhandeld. De afrikanen kennend, vrezen we namelijk, dat als we alle sprekers hun gang laten gaan, we echt niet voor donker terug in Njombe zullen zijn. Tussen de sprekers door traden er steeds enthousiaste groepjes op met traditionele dans en zang, begeleid door tam-tams, stationscheffluitjes, en andere zelfbedachte muziekinstrumenten. Alles verliep goed georganiseerd en toch heel ongedwongen; als iemand zin had om mee te doen, sloot die zich gewoon aan bij zo’n groepje. Ook de sprekers deden af en toe mee en betrokken het publiek heel actief bij hun betogen. We konden het natuurlijk allemaal niet echt volgen, maar de belangrijkste dingen werden door Oygen voor ons vertaald.

Voor ons hadden ze een heel bijzonder cadeau verzorgd dat met veel kabaal tevoorschijn kwam: vier studenten kwamen van achter het podium, waar we op zaten, met een flinke bok aandragen. Zo te zien vond het beest dit niet echt leuk, maar hij liet zich uiteindelijk toch door Ton en Ans de hand opleggen waardoor hij officieel ons eigendom werd. Ook de twee zakken voer verwisselden door handoplegging van eigenaar.

De toespraak van Ton werd ook door Oygen in het Kiswahili omgezet. We boden als cadeau een paar opgeplakte foto’s en posters aan, maar ook een prima laptop die we uit Nederland hadden meegenomen. De headmaster was hier heel erg blij mee en hij mag hem in het belang van de school gebruiken zolang hij er directeur is, en we benadrukken dat we hopen dat dit nog heel lang zal zijn. Natuurlijk zijn we heel blij met de bok en iedereen begrijpt dat we die natuurlijk niet in het vliegtuig mee naar Nederland kunnen nemen, dus vraagt Ton of de headmaster hem voor ons wil beheren en nadat we de bok gedoopt hebben tot “mister Ton” vindt de officiële overdracht plaats.

Na alle festiviteiten volgt er natuurlijk een lunch voor alle genodigden, waarna we vertrekken we voor een lange reis over moeilijk begaanbare wegen naar Miva, maar eerst werd Ton natuurlijk ook nog even gauw een kip (die bij aankomst in Njombe een haan bleek te zijn) in de handen gedrukt. De poten van het dier waren samengebonden dus hij kon eenvoeudig achter in de laadbak mee naar Njombe.

Uiteindelijk in Miva aangekomen bij de dispensary, blijkt dat dit toch niet het gebouw is waar Ton dacht dat USaid de zonnepanelen heeft geïnstalleerd: foutje! Het zal dus waarschijnlijk Njelala zijn geweest! Daarvoor zouden we zo’n 40 km. terug moeten, maar daar wil niemand van weten! In de dispensary treffen we wat hulpgoederen aan die we vorig jaar hadden verscheept: een rolstoel, babyweegschaal en een (incomplete!) breimachine. Ook liggen er 3 roestige ziekenhuisbedden die van het Tanwat hospitaal zijn gekomen in ruil voor de super-de-luxe elektrisch verstelbare ziekenhuisbedden die we daar hebben geleverd: daar moet dus nog wel even over gesproken worden, maar volgens Dinie zijn de bedden heel acceptabel.

Na een bezoekje aan Fadhiri, de mascotte van Karibu-Tanzania, en zijn moeder + opa, die aan de overkant wonen, verder naar  Njombe, waar we net voor donker, tegen 7 uur aankomen. De poten van de kip, die de reis in de achterbak goed had overleefd, werden weer van elkaar losgemaakt en het beest werd toegevoegd aan de menagerie van Rik en Dinie, die ons een uurtje later een lekker diner bij hen thuis aanboden.

Donderdag 10 november.

Ans en Joke hebben zich verdienstelijk gemaakt bij Nazareth. Er werd geassisteerd in een naaiklas van dit opleidingsinstituut. De meisjes bleken echter nauwelijks les nodig te hebben: ze knipten er lustig op los en de assistenten naaiden alles aan elkaar, onder voortdurend toezicht van mr. Kasanga. Ze kregen een aardig inzicht in de ijzeren discipline die er heerst. Gemaakte foutjes werden streng bestraft en de meisjes gingen zelfs voor de lerares op de knieën om vergiffenis te vragen. Hoeveel jaar zal het nog duren voordat dit iets humaner wordt?

Ton verzorgde een workshop voor de metselaars. De in Amani gemaakte missers werden besproken en het blijkt leerzaam te zijn voor beide partijen. Het is wel lastig dat het gebrekkige Engels van Ton steeds vertaald moet worden in het Kiswahili en dat de discussies tussen de metselaars onderling niet zijn te volgen.

Een deel van de workshop bestond uit het metselen van de eerste lagen van de ronde watersilo waar we vorige week de fundering van hebben gemaakt. We laten de metselaars zoveel mogelijk zelf uitvinden en doen, en sturen hier en daar voorzichtig wat bij. Het blijkt bijvoorbeeld heel erg moeilijk om het middelpunt van de cirkel te vinden die gevormd wordt door de eerste laag stenen die vorige week gelegd is in de betonspecie.

Vrijdag 11 november.

Vandaag, op de 11e van de 11e van de 11e , vroeg op want om half acht verder met de workshop. De deadline van 01:00 uur werd exact gehaald en een uurtje later vertrokken we met Rik en Dinie naar Iringa, uitgezwaaid door Joke, die achterblijft in Njombe omdat zij al eens eerder wildparken bezocht en dit uitje te prijzig vond. Ze gaat maandag naar “haar” school in Malombwe om daar wat te helpen bij de jongste leerlingetjes.

In Iringa, 240 km oostwaarts richting Dar es Salaam, betrokken we kamers in het Neema guesthouse, een hotel dat is opgezet door het diocees Iringa en gerund wordt door gehandicapten: de receptioniste zonder benen begeleidde ons in haar rolstoel naar de prachtige kamers en met het dove personeel bij de bar moest schriftelijk worden gecommuniceerd. ’s Avonds heerlijk gedineerd op het terras van het hooggelegen beste restaurant van Iringa. Met zicht op de lichtjes van Iringa onder ons en de Afrikaanse avondlucht daarachter een mooi begin van ons vakantieweekend in Tanzania.

Zaterdag 12 november.

Bijtijds op, want het is nog een heel eind naar het Ruaha Wildpark. Al voordat we de officiële toegangspoort hadden bereikt staken er vlak voor ons 3 olifanten de zandweg over. Bij die poort was het erg rustig: slechts één auto voor ons, maar toch duurde het nog een flink tijdje (Afrika!) voordat alle formaliteiten waren vervuld en Dinie de $ 850,- (!!) toegangsprijs, voor de auto en 4 personen,  met de creditcard had betaald.

Eenmaal de poort door zagen we al heel snel een schitterende giraf die statig langs de weg wandelde: zo zie je ze niet in Artis!

Een paar kilometer verder leidde de weg over een smalle brug over de Great Ruaha River. Daar kwamen we ogen te kort. Niet om de Great River te bekijken, want daar was nu, aan het einde van de 9 maanden droogte, maar een heel miezerig stroompje over. Maar in een poel water naast de brug lagen meer dan 15 enorme nijlpaarden uit te rusten van het nietsdoen. Je zag alleen het deel van hun koppen met neus en ogen, maar af en toe kwam er gelukkig eentje, met veel geweld en luid proestend, even half boven water, maar verdween al weer snel onder het oppervlak. Hier en daar ging een enkel oog even open, maar de rust keerde direct weer terug.

Ook de krokodil, die met zijn bek tegen het strandje rustig lag te wachten of misschien één van ons wat dichterbij zou komen, reageerde niet op het geweld achter hem ((of haar?) De lengte van het beest moesten we schatten, want het hele lijf lag onder het wateroppervlak.

In het park was het nog ruim 35 km. naar het Kigelia Camp en gelukkig hadden we een goede routebeschrijving, want er liepen heel wat zandpaden kris kras door het immense park.

Aankomend bij het camp kwam Amos, die onze gids zou zijn, ons direct tegemoet, samen met een paar helpers: karibu sana in het Kigelia Camp! Onze bagage werd naar onze tent gebracht en we konden ons installeren. Er staan 7 schitterende tenten; wij hebben Tembo (olifant) en Dinie en Rik nemen hun intrek in Simba (leeuw). Het blijkt dat wij de enige gasten zijn! Er hebben mensen afgezegd (Joke!) en daarom is het personeel geminimaliseerd, maar niettemin blijkt de verzorging uitstekend te zijn. De tent bestaat uit een woon-/slaapkamer met een groot lits-jumeau, een badkamer/toilet met een echte wc-pot en buiten een openluchtdouche: Aan een soort galg hangt een waterzak die op verzoek gevuld wordt met warm dan wel koud water. Het is hier bloedheet, dus een lekker koud biertje in de schaduw bij de hoofdtent gaat er prima in.

Na een heerlijk lunch (hoe kunnen ze dat in vredesnaam hier in the middle of nowhere bereiden) begint om half 5 onze eerste safari. Een grote open jeep met 8 zitplaatsen en overdekt met een stalen dak werd door Amos bestuurd en voerde ons stapvoets door het park. Amos blijkt een perfecte gids: onder het rijden door speurt hij de omgeving af en stopt bij elke belangrijke waarneming. In goed Engels vertelt hij ons heel veel over de flora en fauna van Ruaha. Bijna niets ontgaat hem. Je zou zeggen dat we een groepje olifanten of een paar giraffen toch direct zouden moeten zien, maar meermalen moet Amos er ons toch op attenderen; door hun schutkleur zijn de dieren vaak lastig van hun omgeving te onderscheiden. Naast de olifanten, waarvan er ruim 10.000 in het park schijnen te zijn, en de vele giraffen, zien we ook wat kleingoed zoals zebra’s, kudu’s, honderden bush-chickens (poelepetaten) en impala’s, de meest mooie exotische vogels en ook veel arenden, die in boomtoppen op een prooi zitten te wachten.

Tegen het vallen van de duisternis waren we terug in het camp om, na een lekkere douche, bij een klein kampvuurtje van een aperitief te genieten. Aansluitend werd aan een feestelijk gedekte tafel, buiten onder de sterrenhemel, een prima diner geserveerd.

Bijtijds naar bed om morgenvroeg fris aan de volgende safari te kunnen beginnen.

Zondag 13 november.

Om 6 uur kwam Bertus, één van de medewerkers, ons wekken. Maar door de vele nachtgeluiden hier was dat overbodig: we lagen al een hele tijd naar de vogels en andere dieren te luisteren. Onze tent staat pal aan een rivier, waar echter geen spatje water in zit: dat moet nog komen als eind deze maand het regenseizoen begint. In het zand van de rivierbedding, rond de tenten en op de paden in het camp vele sporen van olifanten en giraffen die hier nogal eens langs schijnen te komen. Wij hebben ze vannacht echter nog niet gezien of gehoord.

Om 06:30 vertrokken we al omdat we dan de meeste kans zouden hebben om de foeragerende wilde dieren te ontmoeten. Onderweg naar een picknickplaats, waar we zouden ontbijten, troffen we een kudde olifanten die daar vlak langs ons pad ook mee bezig waren. Amos stopt de jeep en de motor en we bekijken de kolossen bijna ademloos. Op een meter of 10
afstand van onze auto gaan ze rustig hun gang. Maar als twee van die 10-tonners plotseling een beetje onze kant op komt schrikken we toch wel even. Het schijnt echter dat olifanten slecht kunnen zien, en onze jeep plus inhoud als één groot blok zien. Ze gaan de confrontatie niet aan en verdwijnen achteruitlopend naar de rivierbedding.

Volgens de parkvoorschriften mogen we de “wegen” niet verlaten en ook niet buiten de auto komen, maar bij de picknickplaats aan de grotendeels droge Great Ruaha River geldt dat niet, tenminste als de omgeving veilig is. Daarom gaat Amos vooruit en maant ons meteen om zachtjes te zijn: in het droge zand van de bedding ligt een enorm nijlpaard een zandbad te nemen. Op de banken onder het rieten dak van de picknickplek serveert Amos een lekker ontbijt met, hoe kan het ook anders, gekookte eieren, brood, gebakken spek, banaan, koffie en vruchtensap. Intussen zien we weer de mooiste vogeltjes en reptielen vlak om ons heen en aan de overkant van de rivier, waar nog een beetje water is, horen we de andere hippo’s plonzen en spuiten. Er lopen natuurlijk ook impala’s rond en langs het water aan de overkant zien we ooievaars  staan.

Omdat we buiten het seizoen zijn is er heel weinig verkeer in het park. De enige auto die we vandaag tegenkwamen was die van een cameraman van de BBC die op leeuwenjacht was en ons vroeg of we die soms al ergens hadden gezien. Toen dat even later het geval was en we langdurig naar een paar achter een struik liggende leeuwen stonden te kijken, kwam de BBC’er ijlings terug. De leeuwen maakten af en toe aanstalten om voor nageslacht te zorgen, maar erg goed konden we dat niet volgen want de struik stond zo’n 40 meter van het pad. Volgens de Engelsman lagen de leeuwen daar om van de rivier komende dieren te verschalken, maar wij stonden precies op die route, dus dat zou wel eens heel lang kunnen gaan duren.

Om 12 uur terug in het kamp, een drankje, frisse douche, lunch en siësta, want met ruim 35 graden is het inmiddels weer bloedheet. In de verte hoorden we wel gerommel, maar volgens Amos zou het regenseizoen nog niet beginnen, dus om half 5 gingen we weer op pad.

Weer een flinke route met erg veel giraffen. Soms eentje, soms hele groepen, net als de olifanten. We zijn nu al zo verwend dat er niet eens meer voor een enkel girafje of olifantje wordt gestopt! Overal impala’s en ook verschillende groepen zebra’s. In de verte werden donkere luchten zichtbaar met af en toe een bliksemflits, maar het bleef gelukkig droog. Tegen een heuvelrug zagen we 2 grote mannetjes buffels staan en even verderop een enorme kudde van dezelfde beesten: onze schattingen liepen uiteen van 80 (Rik) tot 150 (Ton). Ze staan allemaal op de video dus we zullen het thuis later precies natellen. Er staken zandstormen op en op de terugweg begon het aanvankelijk te spetteren, maar even later te plenzen. Amos ging over van stapvoets naar topsnelheid. We hulden ons in plaids en hielden ons overal en aan elkaar vast terwijl de jeep springend, glijdend en slippend door het landschap spoot. De dieren die ons eerder gewoon negeerden, vluchtten nu verschrikt weg voor de voortrazende jeep.

Terug in het kamp een drankje in de grote tent, even rusten en weer een uitstekend diner. We hebben dus vandaag de start van het regenseizoen beleefd; heel bijzonder, maar wat ons betreft mag het nog wel een paar dagen droog blijven!

Maandag 14 november.

Prima geslapen, maar vroeg wakker vanwege de ontwakende natuur. Heel mooi allemaal: de opkomende zon in de verte en die echte Afrikaanse wolkenpartijen. De enige “worst” die boven onze tent aan de boom hangt, is er nog steeds, dus we hebben geen olifantenbezoek gehad vannacht. Deze, op een grote worst gelijkende, vruchten zijn namelijk heel erg in trek bij de olifanten; dus wie weet krijgen we een dezer dagen nog wel bezoek!

Na het ontbijt de 4e safari. Al heel snel remde Amos af voor een vlak langs het pad staande leeuw. Die trok zich een paar meter terug en legde zich neer bij een drietal soortgenoten. Dit keer stonden we vlakbij, maar er zat nauwelijks leven in de beesten. Wel liep er iets verderop een lekker aardvarken te grazen: als dat maar goed gaat!

Er werd weer een andere route afgelegd. Ongelofelijk dat Amos hier zo goed de weg weet want het stikt van de paadjes en alleen op de belangrijkste kruispunten staat een wegwijzertje. Tegen de middag, toen we weer in de richting van het kamp reden troffen we één van de 4 leeuwen weer aan bij een boom en, ja hoor: de Pumba was gesneuveld; de leeuw lag heerlijk te kluiven! We vinden het niet zo heel erg want een aardvarken is verre van mooi. Amos vertelde dat dit het laatste beest is dat God heeft gemaakt. Toen Hij klaar was met het maken van alle beesten had Hij nog wat restanten over, genoeg om nog een extra dier van te maken: Er was een raar kort lijf en er lag nog één paar lange poten, die deed hij vóór en een paar korte achter, een lelijke kop waar de laatste snuit amper op paste, een paar veel te grote oren. Ook lag er nog een set hoorns die na een beetje buigwerk wel als slagtanden konden fungeren. Tot slot plakte Hij er hier en daar nog wat plukjes afgekeurd haar op en ziezo: een aardvarken!

Terug in het kamp werd het pad naar de tent van Rik en Dinie versperd door een grote giraf; dus maar even wachten tot die weer via de zandrivier was vertrokken.

Na de lunch en de siësta, ondanks de dreigende regenwolken toch maar weer op pad met Amos. Voor alle zekerheid was de jeep nu rondom voorzien van schermen die ons tegen de regen konden beschermen. Dat was ook nodig, want al heel snel begon het te spetteren. Maar een uurtje later konden ze gelukkig weer worden opgerold: de rest van de safari bleef het droog, waardoor de omgeving goed was te bekijken. Al snel stopte Amos, want hij had een jakhals met een antilopenkop in de bek weg zien lopen.

Iets verderop zat een grote aap met een flinke bout van hetzelfde dier en om hem heen een aantal gieren die op de restanten zaten te wachten. Af en toe kwam er eentje bij en samen maakten ze de kring rondom de aap steeds kleiner. We hebben de afloop niet afgewacht, maar toen we er op de terugweg weer langs kwamen waren aap en gieren verdwenen. Er zat alleen nog een jakhals aan het laatste botje te kluiven.

Uiteraard kwamen we weer een aantal olifanten en giraffen tegen, en heel speciaal was een tweetal kleine vosjes, die ons van een veilige afstand, verdekt achter een heuveltje, in de gaten hielden.

Terug in de camping een lekker drankje en een heerlijk diner en op tijd naar bed.

Dinsdag 15 november.

Niet echt goed geslapen, Ans was niet erg tof en we kunnen moeilijk wennen aan al die dierengeluiden vlak bij de tent. Het gegrom dat we hoorden kon van een olifant zijn, maar we hoorden geen voetstappen bij de tent. Misschien was het de brul van een leeuw iets verderop?

We waren helaas iets te laat voor het ontbijt, maar dat kwam doordat er een giraf op het pad bij onze tent stond, dus het leek ons beter om even te wachten tot hij een zijpaadje was ingeslagen.

Na het ontbijt afscheid genomen van de bediening. Het was geweldig om dit mee te maken, heel bijzonder om de natuur van zo dichtbij te ervaren. Amos wilde ons een stukje op weg brengen, dus Dinie en Ton voor de laatste keer bij hem in de jeep en Ans en Rik er achteraan. Onderweg vluchtte plots een stel struisvogels voor ons uit, gevolgd door een tiental struisvogel kuikentjes: heel koddig gezicht! Bij de airstrip in het park namen we afscheid van Amos en gingen gevieren weer richting uitgang. Bij de brug nog even gekeken bij de krokodil, die nu op het strandje lag en de nijlpaarden die absoluut weigerden om ook maar heel even boven water te komen. Wel ontdekten we daar om een boomtakje gewikkeld een (heel giftige?) mambo: prachtig groen, heel dun en ongeveer een halve meter lang.

De rit naar Iringa ging nu niet over de “never ending way” maar door een aantal dorpjes met onwaarschijnlijk armetierige hutjes van modder gebouwd en met dakbedekking van gras. Slechts hier en daar een heel enkel hutje van “stenen” (op elkaar gestapelde modderblokken) Opvallend was het grote aantal fleurig geklede Masai, van oorsprong uit het noorden van Tanzania, maar hier kennelijk ook in geburgerd. De mannen zijn herkenbaar aan de lange, met ruitvormige patronen bedrukte doeken die ze dragen en heel vaak ook een lange dunne stok of speer, ze zijn lang en mager van postuur, maar hebben een heel fiere houding.

Ongeveer 35 km. voorbij Iringa genoten we bij Kisolanza van een voortreffelijke lunch. Een Engels echtpaar runt hier een camping/huisjespark/restaurant dat er werkelijk fantastisch uitziet. De chef de cuisine is een Fransman en dat is te merken aan datgene wat wij op tafel kregen: het was verrukkelijk, maar ook erg veel.

Onderweg naar Njombe begon het te regenen en te onweren: het regenseizoen is ook hier begonnen!

Bij ons hotel troffen we Joke gelukkig in blakende gezondheid en met heel positieve verhalen over haar bezigheden van de afgelopen dagen. ’s Avonds bij Rik en Dinie het door Eveline geprepareerde diner genoten. De haan die we uit Amani meenamen is een dezer dagen helaas overleden: de andere haan bij Dinie duldde geen concurrentie, dus de onze gaat bij Eveline in de pan.

Woensdag 16 november.

Ton doet werkbespreking over Mundindi met Vincent en Christopher. Joke en Ans gaan verder met schilderwerk voor het project van Dinie.

Donderdag 17 november.

Nog een kantoordag met allerlei klein werk, rapportages en instructies voor de technici van SHIPO. Ans en Joke hebben een selectie van schoolboeken gekocht in de stad. Onderzoek heeft namelijk geleerd dat de primary schools hier in juli Tsh 30.000 (€ 13,-) per leerling per jaar krijgen om leerboeken te kopen. Voor dit bedrag kun je net 5 boeken kopen en er zijn 7 klassen met elk 10 vakken. Het gevolg is dat in veel klassen alleen de leraar een boek heeft. We gaan nu proberen voor de eerste klas en de examenklassen (IV en VII) per 3 leerlingen voor de 4 belangrijkste vakken (rekenen, Engels, Kiswahili en science) een boek te bestellen. Wellicht kunnen we de volgende jaren ook de andere klassen zo aan wat boeken helpen. De Christiaan Stiemer Shule is momenteel al de beste van de 4 scholen van Lyamkena ward, maar het team streeft naar een nog hogere klassering. Mogelijk zijn er in Nederland sponsors te vinden? Een boek kost ongeveer € 2,25 en bij het huidige aantal leerlingen (215) hebben we ongeveer 800 boeken nodig om alle kinderen van de school van een boek voor de 4 belangrijkste vakken te voorzien.

Vrijdag 18 november.

Het bouwbord voor Mundindi is klaar, de schilder rekent hiervoor Tsh 25.000,- .  Ans en Joke gaan weer verder met het project van Dinie. Ton probeert wat orde te scheppen op het podium in de grote zaal. Van elke  tafel uit de container wordt er eentje in elkaar gezet zodat de mensen van SHIPO een voorbeeld hebben bij het monteren van de rest. Ook kunnen ze nu een besluit nemen waar die meer dan 100 tafels naar toe kunnen. Ook in de container is het nog een chaos, maar  aan het opruimen daarvan komen we deze reis niet meer toe.

Zaterdag 19 november.

Joke en Ans gaan boodschappen doen in de stad. We hebben de hotelrekening gevraagd voor de eerste 22 dagen van ons verblijf: voor Ans en Ton € 208,-! Het regenseizoen begint nogal aarzelend: het is al weer 2 dagen droog. De mensen snakken naar een beetje water voor hun akkers. Wij kunnen nog steeds lekker buiten onder de grote luifel zitten met een boek of met de laptop.

’s Middags gaan we naar Kibena om nogmaals de 50e verjaardag van Dinie te vieren. Samen met Hendrik, een Deense kennis, manager van Adda die een van de kantoren van SHIPO huurt, werd hun beider verjaardag nog eens dunnetjes overgevierd. Hendrik woont in een enorme villa van Tanwat met een tuin van 3 acres en bestiert als hobby 2 boerderijen met veel land en vee. Er hing dan ook een heel varken aan een spit bij het achterterras boven een vuur. Al vanaf de vroege morgen waren ze bezig het beest af en toe te keren en toen er zo’n 50 gasten waren gearriveerd werd het door Hendrik aangesneden: heerlijk! De meeste gasten waren van Europese oorsprong: veel Denen, maar ook Duitsers, Zweden, Engelsen, Hongaren, Nederlanders en Amerikanen. Leuk maar vermoeiend om voornamelijk in het Engels te moeten converseren.

Zondag 20 november.

Al weer mooi weer. Ans en Joke met Rik en Dinie naar een meertje bij de dam. Een groot deel van de feestgangers van gisteravond was daar aanwezig om de restanten van het verjaardagsfeest op te maken. Ton bleef achter met flinke rugklachten. Dat moet wel over zijn vóór de terugreis woensdag! De voor vandaag geplande opruimwerkzaamheden in de container kunnen dus niet doorgaan.

Maandag 21 november.

Gelukkig is de rugpijn gezakt, dus we kunnen volgens plan nogmaals naar Malombwe om opnamen te maken van de kindergarten die nu bijna klaar is. De kinderen van standaard I gaan voor de camera in optocht achter 2 drummertjes aan naar het nieuwe gebouw. Laurian Mkulu, een metselaar van SHIPO, is met zijn mensen bezig om een paar speeltoestellen (wip, draaimolen en schommels) voor de kleuters te plaatsen. We maken foto’s om NCDO te kunnen laten zien dat de gebouwen klaar zijn en intussen wordt bij SHIPO in Njombe koortsachtig gewerkt aan het opstellen van de eindafrekening. We testen de elektrische installatie die Kinyunyu heeft aangelegd en alles blijkt te werken. In het kantoortje van de directeur hangen twee TL lampen en er staat een accu met leidingen naar het zonnepaneel op het dak en naar de twee klaslokalen. In allebei hangen 4 TL lampen. We maken kennis met Emmanuel Kihwele, de nieuwe headteacher. Hij weet niet hoe lang hij deze functie zal bekleden, want het is niet zeker wanneer Makao klaar is met zijn aanvullende opleiding in Dar es Salaam. Emmanuel woont in Makambako en komt dagelijks op de fiets naar school. Hij is ook de teacher die de Engelse lessen in alle klassen zal geven. Het huis van Makao wordt nu bewoond door Vintan Mwinami en over de toewijzing van de twee nieuwe leraarswoningen moet de dorpsraad nog beslissen. Ons plan om voor extra boeken te zorgen wordt met groot enthousiasme ontvangen. De voorbeeldboeken die Ans en Joke vorige week in Njombe kochten blijken inderdaad te worden gebruikt op deze school en, terug in Njombe gaan we dan ook naar het winkeltje. Revina gaat mee, want ze verkópen daar wel Engelse boeken, maar zelf zijn ze die taal niet machtig. Rekenen kunnen ze echter wel, want de prijzen die Joke betaalde kloppen van geen kant: ze waren bijna 20% hoger dan in de catalogus vermeld! Onder voorwaarde dat we het teveel betaalde terugkrijgen, bestellen we 128 extra boeken. Die zullen maandag bij SHIPO worden afgeleverd en Karibu-Tanzania zal de kosten overmaken. ’s Avonds komt Revina op uitnodiging van Joke bij ARM mee eten.

Dinsdag 22 november.

De laatste dag bij SHIPO. Ans en Ton gaan met Rik mee naar Mfereke, de polytechnische school van het bisdom Njombe, omdat de 4 vrachtwagenmotoren van het Kennemer College daar volgens de Dbase van SHIPO heen zijn gegaan. Dat bleek echter tegen te vallen: er was niets méér aanwezig dan  tijdens ons vorige bezoek in maart. Niemand wist waar “onze” motoren zijn gebleven, dus dat gaat SHIPO uitzoeken. Deze keer gingen we er niet met de bisschop zelf heen, maar met een paar Italianen en een meisje uit Paraquay. Ze vertegenwoordigen een NGO die een contract met de bisschop heeft afgesloten om die polytechnische school nu eindelijk eens op te starten. Er staan prima gebouwen en er is bijvoorbeeld een leslokaal met schitterende machinale houtbewerkingsmachines, maar er is geen leraar te vinden en dus kunnen er ook geen leerlingen worden aangenomen. Naar voorbeeld van enkele NGO’s waarbij de Paraquayaanse NGO is betrokken gaan ze er nu een school van maken die helemaal selfsupporting moet zijn. Al lerend moeten de leerlingen dus zelf alle kosten terug gaan verdienen. De Italiaan is er duidelijk op uit om van Ton een aanbieding te krijgen om een indelingsplan te maken voor het hele dal, dat het bisdom daar bezit. Slechts met heel veel moeite kon hij zich inhouden! Daarna ging het gezelschap naar een andere locatie van het bisdom, ten zuiden van Njombe. Ook een immens groot terrein (430 Ha!)waar een boerderij is gevestigd met 12 koeien en veel varkens. Er zijn ook visvijvers (zonder vis) een waterval met stroomversnelling, waaraan een pittoresk terras is gelegen, een restaurant, onvindbaar vanaf de hoofdweg en een half afgebouwd hotel. Kortom: er is daar nog heel wat te doen voor die Italianen. Ook dat moet deel worden van die selfsupporting school.

Ans en Joke hebben zich nog behoorlijk verdienstelijk gemaakt voor het project van Dinie: er moesten nog heel wat memoryblokjes worden gelakt.

Op kantoor werd door Maria, Rik, Dinie en Ton nog tot 18:00 uur koortsachtig gewerkt aan de eindrapportage voor het NCDO. Natuurlijk waren er weer de nodige misverstanden over wat nu wel en niet moest worden gerapporteerd. Maria had bijvoorbeeld ook alle bonnen laten kopiëren van de 1e fase van het project, zodat Rik en Dinie er behoorlijk gefrustreerd door raakten. Het eindresultaat is helaas dat Ton nu morgenmet een onvolledig verhaal terug moet naar Nederland en maar moet zien dat dit door NCDO zal worden geaccepteerd!

’s Avonds lekker gegeten bij Dinie en Rik.

Woensdag 23 november.

Dinie bracht ons naar het busstation en keurig op tijd vertrokken we. Weer met de Sumry High Class. De hele reis verliep voorspoedig en relatief comfortabel. Het enige probleem werd gevormd door de ontzettend irriterende videofilms die gedraaid werden met de volumeknop op maximale sterkte, terwijl onze plaatsen toevallig recht onder het TV scherm waren. Er waren geen oordoppen tegen opgewassen; volgende reis dus andere plaatsen reserveren!

De chauffeur had zoveel haast dat we in het Mikumipark wel heel snel moesten kijken naar de olifanten, giraffen en zebra’s die links en rechts van de weg te zien waren. Meestal blijven de dieren toch wel op enige afstand, maar nu leek het af en toe wel op het Ruaha wildpark!

Al om 19:00 uur kwamen we in Ubungo aan, waar we nog een heel tijdje op Frank moesten wachten. die was in een opstopping terecht gekomen, maar uiteindelijk troffen we hem toch aan en hij bracht ons keurig naar de Julius Nyerere Airport, waar nog uren de tijd hadden om aan dit verslag te werken, een hapje te eten en in te chequen. dat laatste ging redelijk vlot omdat we minder bagage hadden dan op de heenweg. Wel moesten we de kofferweegschaal enigszins manipuleren omdat de koffer van Ton flink te zwaar was.

Donderdag 24 november.

Onze toestel van Egypt Air zou om 02:15 vertrekken maar, net als onze vorige reis, gingen we al een half uurtje eerder de lucht in. Dus bij de overstap in Caïro hadden we nòg meer tijd om de mooie luchthaven daar te bekijken en al vast wat aan onze fotobestanden op de laptop te doen. Ook hier geen vertraging en na een vlucht van een uurtje of 5 landden we op een koud Schiphol. Een deel van de bagage was hier enige tijd zoek geraakt in de bagagekelder, maar kwam uiteindelijk gelukkig toch tevoorschijn. Voor Joke stond er een heel ontvangstcomité te wachten en voor Ans en Ton was, as usual, Gerard present om ons vermoeid maar tevreden over onze reis, terug naar ons huis in Heiloo te brengen.

Ondanks het feit dat dit al weer onze zoveelste reis naar Tanzania was, is het toch telkens weer een cultuurschok om, na een verblijf onder de Afrikanen, weer in ons welvarende landje terug te komen. We zouden haast willen dat onze landgenoten, in plaats van zoveel te klagen en te mopperen over de teruglopende economie, allemaal eens een tijdje in zo’n Afrikaans land zouden moeten zien te overleven!

Online Stempels
YouBeDo
Keer op keer
Dutch Design Office
PCC Alkmaar
ncdo
Kroon Olie
Wilde Ganzen
Rotary Clubs
Eriks
Genap